ÇOCUKLARDA DİL GELİŞİMİ VE EVRELER

2012-04-23 19:16:00
ÇOCUKLARDA DİL GELİŞİMİ VE EVRELER Bebekler dil gelişimi ve öğrenimine donanımlı olarak doğarlar. Dünyaya geldikleri andan itibaren de insan sesini, insan sesleri içerisinde de annelerinin seslerini ayırt edebilirler. Çocukların dil gelişimlerinde en büyük destekçileri anne ve babalarıdır. Başta anne baba olmak üzere yakın çevresi bebekle ilişkiyi konuşarak kurar. O da önce dinler, sonra da sesleri taklit ederek konuşma hayatına ilk adımlarını atar. Yani bebek konuşmayı sesleri taklit ederek öğrenmeye başlar. DİL VE KONUŞMA GELİŞİMİ AŞAMALARI Konuşma gelişimi her çocukta bir miktar farklılık gösterse de belli bir sırayı ve belli bir zamanı takip eder. Şöyle ki: 0-1 YAŞ: Anlama: - Konuşmacıya bakarak cevap verir. - Kendi adı söylendiğinde tepki verir. - “Buraya bak, buraya gel” sözlerine tepkide bulunur. - “Hayır” dendiği zaman yaptığı hareketi durdurur. Konuşma: - Ağlamaklı sesler çıkarır. - Sesli ve sessiz harfleri kendi kendine tekrar eder. - Yetişkinin konuşmasından sonra sesli olarak iletişimde bulunur. - Sözcükleri anlamlı olarak istenilen uyumla söyler ve iletişim kurar. - Sesleri taklit eder. 1-2 YAŞ: Anlama: - “Nerede?” diye sorulduğunda doğru cevap verir. - “Üstünde, altında, içinde” gibi zarfları anlar. - Bildiği bir eşya istendiğinde getirir. - Anahtar sözcükler bulunan basit cümleleri anlar. - Seri halinde ve birbiri ile ilişkili iki talimatı anlar. - Çevreden gelen sesleri ayırt edebilir. Konuşma: - İlk defa tam olarak anlamlı sözcükler söyler. - Eşya ya da resimlerin adlarını söyler. - Bir olayı açıklarken sözcükleri tek tek söyler. - Adını söyleyerek kendini tanıtır. - “Ben, benim” zamirlerini kullanır. - Kişilere, eşyalara, olaylara ilişkin yaklaşık 50 sözcük bilir. - Ayrılma esnasında “Bay bay” gibi sözcüklere tepkide bulunur. 2-3 YAŞ: Anlama: - Bilinen eşyaların adı söylendiğinde tanır. - Ne ve nerede ile yapılan sorular sorar. - Olumsuz ifadeleri anlar. - Basit öykü kitaplarını dinlemekten zevk alır ve yeniden okunmasını ister. Konuşma: - İki sözcüklü cümleler kurar ve doğru olarak birleştirir. - Adını ve soyadını söyler. - “Ne ve nerede” ile soru sorar. - Olumsuz cümleler kurar. - Anlayamadığında üzülür. - Zamirleri kullanır. - Sözel olarak evet anlamında olumlu tepki verir. - Basit fiilleri resimlerine bakarak söyler. - O andaki yaşantılarını anlatır. 3-4 YAŞ: Anlama: - Zaman kavramını ifade eden cümleleri anlamaya başlar. - Kıyaslamaları anlar. - “Eğer, bundan sonra, çünkü” gibi sözcüklerin kullanıldığı cümleleri anlar. - Birbirleri ile ilgili dört emri yerine getirir. - “Haydi taklit edelim” denildiğinde anlar. Konuşma: - Tam cümlelerle konuşur. - Geçmiş deneyimleri hakkında konuşur. - Çoğul takılarını kullanır. - “Ben, benim” zamirlerini kullanır. - Şarkıları söyleyebilir. - Konuşmalarında ses hataları olmasına rağmen yabancılar tarafından anlaşılır. - “Üzerinde, içinde” gibi sözcükler kullanır. - Sıfatları doğru olarak kullanır. 4-5 YAŞ: Anlama: - Birbiri ile ilişkili olmayan 3 emri sırası ile yapar. - “Güzel, daha güzel, en güzel” gibi kıyaslamaları anlar. - Uzun hikayeleri dinler, ancak çoğu kez gerçekleri yanlış yorumlar. - Olayların sırasını anlar. Konuşma: - “Ne zaman, nasıl, niçin” ile sorular sorar. - Küçük cümleleri birleştirerek bütün bir cümle kurar. - “Çünkü, böylece” sözcüklerini kullanarak olayların nedenleri hakkında konuşur. - Gerçekleri karıştırabilir ama öykünün özünü anlar. - Altı sözcükten oluşan cümleleri taklit eder. - Basit zıtlıkları bilir. - “Eğer... Ne ... ?” veya “Ne zaman?” şeklindeki sorulara doğru cevap verir. - İsim-isim, isim-fiil birleştirmesi yapabilir. - Telefonla konuşabilir. 5-6 YAŞ: Anlama: - Sözel olarak belirtilen iki özel duruma uygun resimleri bulur. - Soyutlama becerisinin ilk belirtilerini göstermeye başlar. - Geçmiş gelecek ve geniş zamanı resimlerden ayırt eder. Konuşma: - Dil bilgisi bakımından yetişkinlerin konuşmasına çok yaklaşır. - Ancak, özne fiil arasındaki uyumla, geçmiş zaman kiplerinde bazı zorluklar vardır. - Söyleyişlerinde sıraya dikkat eder. - Bilgi verir ve alır. - Aile içinde arkadaşları ve yabancılarla iyi iletişim kurar. - Bildiği basit bir öyküyü sırasıyla anlatabilir. - Benzerlik ve farklılıkları söyler.

32
0
0
Yorum Yaz